Przemoc w rodzinie


Czym jest przemoc w rodzinie?

Przemoc w rodzinie jest zamierzonym i wykorzystującym przewagę sił działaniem przeciw członkom rodziny:

  • jest demonstracją siły i chęcią przejęcia kontroli nad drugą osobą,
  • sprawca jest silniejszy od ofiary i ma nad nią przewagę,
  • sprawca narusza podstawowe prawa ofiary jak prawo do nietykalności fizycznej, godności i szacunku,
  • powoduje cierpienie i ból, który sprawia, że ofiara ma mniejszą zdolność do samoobrony.

DEFINICJA PRZEMOCY WEDŁUG USTAWY O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY
W RODZINIE

Przemoc w rodzinie to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób będących członkami rodziny, a w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne.

RODZAJE PRZEMOCY W RODZINIE:

Problem przemocy występuje we wszystkich społeczeństwach i kręgach kulturowych, przybiera różne postaci i odnosi się zarówno do osób dorosłych, jak i dzieci.

Przemoc domowa zwana także przemocą w rodzinie, to zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie skierowane przeciwko członkowi rodziny, które narusza prawa i dobra osobiste, powodując cierpienia i szkody (psychiczne, fizyczne, materialne). Stosowanie przemocy fizycznej, seksualnej, psychicznej i ekonomicznej - jeśli ma charakter ciągły- jest przestępstwem znęcania się nad rodzina, za które grozi kara (art. 207 kodeksu karnego) pozbawienia wolności do lat 5.

Przemoc fizyczna to każde zachowanie, którego celem jest zadanie ofierze bólu fizycznego wbrew jej woli, uszkodzenie jej ciała, pogorszenie jej zdrowia lub pozbawienie jej życia. Przemocą fizyczną będzie: bicie otwartą ręką i pięściami, kopanie, policzkowanie, popychanie, odpychanie, obezwładnianie, posypywanie żrącymi substancjami, parzenie, oblewanie gorącymi płynami, przytrzymywanie, szczypanie, ciągnięcie za włosy, wykręcanie rąk, duszenie, zadawanie ran kutych i szarpanych, szarpanie, potrząsanie, rzucanie przedmiotami w osobę, itd.

Przemoc seksualna to każde zachowanie mające na celu zmuszanie ofiary do podjęcia niechcianych (wbrew jej woli) zachowań o charakterze seksualnym, zdeprecjonowanie jej seksualności. Przemocą seksualną wobec osoby najbliższej będzie: wymuszenie pożycia seksualnego, demonstrowanie zazdrości, krytyka zachowań, obmacywanie, zmuszanie do uprawiania nieakceptowanych form seksu (seks oralny, analny, seks homoseksualny), zmuszanie do współżycia z innymi osobami oraz w obecności innych osób, wyśmiewanie preferencji seksualnych, itd.

Przemoc psychiczna to każde zachowanie, którego celem jest umniejszanie poczucia własnej wartości u ofiary, wzbudzenie w ofierze strachu oraz pozbawienie jej poczucia bezpieczeństwa i kontroli nad własnym życiem. Przemocą psychiczna będzie: ciągłe bezpodstawne krytykowanie, oskarżanie, grożenie, upokarzanie, poniżanie, wyzywanie, celowe wywoływanie poczucia winy, wmawianie choroby psychicznej, grożenie pozbawieniem władzy rodzicielskiej, zastraszanie, oszukiwanie, szantażowanie, stałe kontrolowanie, wrogie nastawianie dzieci, zakazywanie opuszczania domu i kontaktów ze znajomymi, z rodziną, zabranianie dostępu do telefonu, samochodu, pozbawienie prywatności, intymności, itd.

Przemoc ekonomiczna to każde zachowanie, którego celem jest finansowe uzależnienie ofiary od sprawcy wbrew jej woli. Przemocą ekonomiczną będzie: zabieranie zarobków, zabieranie karty kredytowej, zakazywanie podjęcia pracy lub chodzenia do niej, niszczenie rzeczy osobistych, odmawianie pieniędzy na podstawowe wydatki związane z utrzymaniem domu, kontrolowanie wydatków, uniemożliwianie uzyskania informacji o stanie finansów rodzinnych, zmuszanie do zawierania zobowiązań finansowych (kredyt, pożyczka), itd.

Zaniedbywanie to każde zachowanie, którego celem jest niezapewnienie lub uniemożliwienie zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencjalnych osoby najbliższej. Zaniedbywanie charakteryzuje się bardzo szerokim wachlarzem zachowań, a są to zachowania zarówno nieświadome, jak świadome wynikające zarówno z niekompetencji, jak i z braku zainteresowania. Zaniedbywaniem będzie: niewystarczające pod względem ilościowym i jakościowym odżywianie, głodzenie, brak właściwej opieki (ochrony) przed chorobami, opieszałe ich leczenie, niepodawanie leków, zakłócanie snu, celowe narażanie na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia, itp.

Niebieska Karta

Aby skutecznie pomagać rodzinom w których dochodzi do przemocy niezbędna jest współpraca różnych służb i instytucji. Zadania te zostały powierzone zespołom interdyscyplinarnym, które swoją pomocą i wsparciem obejmują potrzebujące rodziny. Podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą w rodzinie odbywa się w oparciu o procedurę „Niebieskie Karty’’ i nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie.

Procedurę „Niebieskie Karty” oraz wzory formularzy „Niebieskie Karty” określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” i wzorów formularzy „Niebieska Karta”( Dz. U. Nr 209, poz. 1245), wydane na podstawie art. 9d ust.5 ustawy z dnia 29 lipca 2011r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz.1493 z późn. zm.). Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nakłada obowiązek prowadzenia procedury „Niebieskie Karty” na przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty i ochrony zdrowia.

Procedura wszczynana jest w sytuacji, gdy dany podmiot w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych powziął podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie.

INFORMATOR DLA OSÓB DOTKNIĘTYCH PRZEMOCĄ W RODZINIE

W 2011 roku Ministerstwo Sprawiedliwości, działając we współpracy z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej oraz Komendą Główną Policji, opracowało i wydało Kartę Praw Osoby Dotkniętej Przemocą w Rodzinie, która w swojej treści zapowiadała wydanie niniejszego Informatora. Karta spotkała się z bardzo przychylnym przyjęciem, czego wyrazem były liczne prośby o jej dodruk i przesłanie kolejnych egzemplarzy.

Niniejszym przedstawiamy Państwu zaktualizowane, kolejne wydanie Informatora, mając nadzieję, że okaże się użyteczne przede wszystkim dla osób doznających przemocy ze strony osób najbliższych, a także dla służb lub osób zawodowo zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie.

W Informatorze znajdą Państwo opis pierwszych kroków dla zapewnienia sobie i swoim najbliższym bezpieczeństwa, informacje dotyczące znowelizowanej procedury Niebieskie Karty, opis podstawowych uprawnień osoby doznającej przemocy w postępowaniu karnym (przed Policją, prokuratorem oraz sądem), w postępowaniu rodzinnym w zakresie opieki nad dziećmi oraz sprawami między małżonkami (przed sądem), w postępowaniu cywilnym (przed sądem), czy też opis uprawnień w zakresie pomocy społecznej. Nadto, na końcu Informatora znajdują się wzory podstawowych pism, przydatnych osobie dotkniętej przemocą w rodzinie.

 INFORMACJA, WSPARCIE I POMOC DLA OSÓB DOTKNIĘTYCH PRZEMOCĄ W RODZINIE

Osoby chętne do skorzystania z pomocy mogą zgłaszać się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej  w Szczawinie Kościelnym, gdzie można uzyskać pomoc w formie:

1/ WSPARCIA EMOCJONALNEGO – jak radzić sobie ze swoimi emocjami

2/ DORADZTWA – jak radzić sobie z przemocą

      1. PRACOWNIK SOCJALNY:

poniedziałek od 8:30 do  15:00

wtorek - czwartek 10:00 do 15:00

piątek od 8:30 do 14:00

pod numerem tel. 24 235 13 45

  1. Dzielnicowy Gminy Szczawin Kościelny -  Posterunku Policji w Pacynie 

pod numerem tel. 609 735 084

  1. Punkt  Nieodpłatnej Pomocy Prawnej

poniedziałek od 9:00 do 13:00

czwartek od 10:00 do 14:00

pod numerem tel. 48 539 522 155